Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği ve Şartları (2026)
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı konusundaki anlaşmasını yazıya döken sözleşmedir. Hâkim protokolü uygun bulmazsa boşanma kararı çıkmaz. Bu yazıda iki tam protokol örneği, aynı maddenin icra edilebilen ve edilemeyen yazımını karşılaştıran tablo ve 2026 masraf kalemleri yer alıyor.
- Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?
- Geçerli bir anlaşmalı boşanma protokolünün dört şartı
- Protokolde bulunması gereken maddeler
- Yanlış yazım, doğru yazım: aynı maddenin iki hâli
- Anlaşmalı boşanma protokolü örneği (çocuklu çift)
- Çocuksuz çiftler için kısa protokol örneği
- Hangi madde icra edilebilir, hangisi yeni dava gerektirir?
- Hâkim anlaşmalı boşanma protokolünü değiştirebilir mi?
- Duruşmada hâkim ne sorar?
- Anlaşmalı boşanma protokolünden dönmenin dört aşaması
- Hangi maddeler sonradan değişir, hangileri kesindir?
- Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlarken yapılan yedi hata
- Masraflar ve süreler: anlaşmalı boşanma protokolü ne kadar tutar?
Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın sonuçları üzerinde vardıkları anlaşmayı gösteren yazılı belgedir. Türk Medeni Kanunu m. 166/3 bu belgeyi doğrudan “protokol” diye adlandırmaz; maddenin aradığı şey, “boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenleme”dir. Uygulamada bu düzenlemenin adı protokoldür.
Belgenin hukuki niteliği ikili bir yapı taşır. Bir yandan taraflar arasında bir sözleşmedir. Öte yandan tek başına hüküm doğurmaz: hâkim onaylamadıkça bağlayıcılığı yoktur. Yargıtay bunu şöyle ifade eder: sözleşme kurulmuş, fakat hüküm ve sonuç doğurmamıştır.
Bu ayrımın pratikte iki sonucu var. Birincisi, protokolü imzalamış olmanız sizi henüz boşamaz. İkincisi, hâkim protokolü onayladığında metin artık sizin sözleşmeniz olmaktan çıkar, mahkeme kararının parçası hâline gelir. Sonrasında değiştirmek de, uygulamak da mahkeme kararı rejimine tabi olur.
Geçerli bir anlaşmalı boşanma protokolünün dört şartı
TMK m. 166/3 dört şart arar. Dördü birden gerçekleşmezse hâkim anlaşmalı boşanmaya karar veremez.
1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Süre, resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Bir yıl dolmadıysa anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; eşler ancak çekişmeli dava açabilir. Bu şart kamu düzenindendir, yani taraflar aralarında anlaşarak aşamaz.
2. Eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmelidir. Tek eşin açtığı davada diğeri duruşmada davayı kabul ederse şart gerçekleşir.
3. Hâkim tarafları bizzat dinlemelidir. Vekil aracılığıyla beyan yeterli değildir. Eşlerin duruşmada hazır bulunması ve boşanma iradesini kendi ağzından söylemesi gerekir. Yurt dışındaki eş için mahkeme istinabe yoluna başvurur, fakat bu yol süreyi aylarca uzatır.
4. Hâkim düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Denetim iki başlıkta yoğunlaşır: boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu. Hâkim burada pasif bir onaycı değildir.
Protokolün noter onaylı olması gerekmez. El yazısıyla da yazılabilir. Aranan tek şekil şartı, her iki eşin ıslak imzasıdır.
Protokolde bulunması gereken maddeler
Kanun bir madde listesi vermez. Ancak hâkimin denetlediği iki başlık (malî sonuçlar ve çocuklar) protokolün asgari içeriğini belirler. Aşağıdaki maddelerden biri eksik kalırsa hâkim genellikle tamamlanmasını ister.
Boşanma iradesi
Her iki eşin boşanmak istediğini açıkça yazan cümle. Kısa görünür, fakat protokolün temelidir; bu beyan olmadan metin bir uzlaşma taslağından ibaret kalır.
Velayet ve kişisel ilişki
Velayetin kime bırakıldığı ve diğer ebeveynin çocukla nasıl görüşeceği. Kişisel ilişki takvimini burada gün, saat ve teslim yeri düzeyinde yazarsınız. “Uygun zamanlarda görüşülür” ifadesi, ilerideki bölümde göreceğiniz üzere, uygulanamaz bir hükümdür.
İştirak nafakası
Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkı payı (TMK m. 182/2). Madde; tutarı, ödeme gününü, hesap numarasını ve yıllık artış ölçütünü içermelidir.
Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe ödenen nafaka (TMK m. 175). Taraflar bu nafakadan karşılıklı feragat edebilir; protokolde bunu açıkça yazmak gerekir. Sessiz kalmak feragat sayılmaz.
Maddi ve manevi tazminat
TMK m. 174 kapsamındaki talepler. Ödeme varsa tutarı ve vadesini, yoksa feragat beyanını yazarsınız.
Mal rejimi, ziynet ve ev eşyası
Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi. Taşınmazı, aracı, banka hesabını, şirket payını ve düğün takılarını tek tek sayın. Hangi mal kimde kalacak, devri kim ne zaman tamamlayacak; ikisini de yazın.
Soyadı, borçlar ve yargılama giderleri
Kadının boşanmadan sonra hangi soyadını kullanacağı (TMK m. 173), ortak borçların kimde kalacağı ve mahkeme masraflarının kimin üzerinde bırakılacağı.
Yanlış yazım, doğru yazım: aynı maddenin iki hâli
Protokol reddedilmesinin en sık sebebi eksik madde değil, muğlak madde. Aşağıdaki tablo aynı hükmün icra edilemeyen ve edilebilen yazımını yan yana koyuyor. Sol sütundaki cümleler gerçek protokollerden alınmış tiplerdir.
| Konu | İcra edilemeyen yazım | İcra edilebilen yazım |
|---|---|---|
| Kişisel ilişki | “Baba çocuğu uygun zamanlarda görebilecektir.” | “Baba, her ayın 1. ve 3. hafta sonu cuma 18.00’den pazar 18.00’e kadar çocuğu yanına alır; teslim ve iade annenin ikametgâhında yapılır.” |
| İştirak nafakası | “Baba çocuğun masraflarına katkıda bulunacaktır.” | “Baba, her ayın 5. günü 8.000 TL iştirak nafakasını annenin TR__ IBAN numaralı hesabına öder. Nafaka her yıl ocak ayında TÜİK TÜFE on iki aylık ortalamasına göre artar.” |
| Yoksulluk nafakası | “Taraflar birbirinden nafaka talep etmeyecektir.” | “Taraflar, yoksulluk nafakası talebinden karşılıklı olarak ve tamamen feragat etmiştir.” |
| Mal paylaşımı | “Taraflar birbirlerinden hiçbir hak ve alacak talebinde bulunmayacaktır.” | “Davacıya ait … ili … ilçesi … ada … parselde kayıtlı taşınmaz, kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde davalıya devredilecektir. Taraflar edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan alacak talebinden karşılıklı feragat etmiştir.” |
| Tazminat | “Manevi tazminat hakkı saklıdır.” | “Taraflar maddi ve manevi tazminat talebinden karşılıklı olarak feragat etmiştir.” |
| Ziynet | “Takılar paylaşılmıştır.” | “Davacıya ait 4 adet burma bilezik ve 1 adet çeyrek altın davacıya teslim edilmiş olup, taraflar ziynet alacağı talebinden feragat etmiştir.” |
Sol sütunun ortak kusuru şu: hiçbirinden icra dairesinin ne yapacağı anlaşılmıyor. “Katkıda bulunacaktır” ifadesine dayanarak haciz talep edemezsiniz, çünkü tutar yok. “Hakkı saklıdır” cümlesi ise ne feragat ne de tahsil edilebilir bir alacak yaratır; sadece ileride açılacak bir davanın kapısını aralık bırakır.
Anlaşmalı boşanma protokolü örneği (çocuklu çift)
Aşağıdaki metin, bir çocuğu bulunan ve mal paylaşımını tamamlamış bir çift için hazırlanmış tam protokol örneğidir. Boşlukları kendi bilgilerinizle doldurun; miktarları ve takvimi kendi durumunuza göre değiştirin.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
Taraflar: Davacı: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [__], Adres: [__] Davalı: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [__], Adres: [__]
Taraflar [__] tarihinde [__] İlçesi Evlendirme Memurluğu’nda evlenmiştir. Müşterek çocukları [Ad Soyad], [__] doğumludur.
Madde 1: Boşanma. Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı konusunda anlaşmış olup, Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca anlaşmalı olarak boşanmayı kabul etmiştir.
Madde 2: Velayet. Müşterek çocuk [Ad Soyad]’ın velayeti anneye bırakılmıştır.
Madde 3: Kişisel ilişki. Baba ile çocuk arasında şu takvimde kişisel ilişki kurulur: a) Her ayın 1. ve 3. hafta sonu, cuma günü saat 18.00’den pazar günü saat 18.00’e kadar, b) Her yıl 1-31 Temmuz arası, c) Dinî bayramların 2. günü saat 10.00’dan 3. günü saat 18.00’e kadar, d) Yarıyıl tatilinin ilk haftası, e) Babanın doğum gününde saat 10.00-20.00 arası. Teslim ve iade annenin ikametgâhında yapılır. Taraflar yazılı olarak anlaşarak takvimi değiştirebilir.
Madde 4: İştirak nafakası. Baba, müşterek çocuk için her ayın 5. günü [__] TL iştirak nafakasını annenin [__] IBAN numaralı hesabına öder. Nafaka, her yıl ocak ayında bir önceki yılın TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi on iki aylık ortalama değişim oranında artırılır. Nafaka çocuk 18 yaşını dolduruncaya, öğrenimi devam ediyorsa öğrenimi sona erinceye kadar ödenir.
Madde 5: Yoksulluk nafakası. Taraflar, birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmediklerini ve bu haktan karşılıklı olarak feragat ettiklerini beyan eder.
Madde 6: Tazminat. Taraflar, Türk Medeni Kanunu m. 174 uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinden karşılıklı olarak feragat etmiştir.
Mal, borç ve gider maddeleri
Madde 7: Taşınmaz. [__] ili [__] ilçesi [__] ada [__] parselde kayıtlı [__] no’lu bağımsız bölüm davalıya aittir. Davacı bu taşınmaz üzerinde herhangi bir hak iddia etmemektedir.
Madde 8: Araç. [__] plakalı araç davacıda kalacak olup, davalı devre ilişkin tüm işlemleri kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde tamamlar.
Madde 9: Ziynet ve ev eşyası. Taraflar ziynet eşyalarını ve ev eşyalarını aralarında paylaşmış olup, bu konuda birbirlerinden herhangi bir talepleri kalmamıştır.
Madde 10: Mal rejimi. Taraflar, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı taleplerinden karşılıklı olarak feragat etmiştir.
Madde 11: Borçlar. [__] Bankası nezdindeki [__] no’lu kredi borcu davalıya aittir; davalı bu borçtan davacıyı ari kılar.
Madde 12: Soyadı. Davacı kadın, boşanmadan sonra evlenmeden önceki soyadını kullanacaktır.
Madde 13: Yargılama giderleri. Yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri taraflar üzerinde bırakılmıştır.
Madde 14: Yürürlük. İşbu protokol, mahkemece onaylanıp boşanma kararının hüküm fıkrasına geçirilmesiyle geçerlilik kazanır. Taraflar protokolü serbest iradeleriyle okuyup imzalamıştır.
Tarih: [__] Davacı [Ad Soyad] / İmza Davalı [Ad Soyad] / İmza
Aynı şablonu doldurabilir Word dosyası olarak da hazırladım: anlaşmalı boşanma protokolü örneği (Word). Dosyayı bilgisayarınıza indirip köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle değiştirin.
Çocuksuz çiftler için kısa protokol örneği
Çocuk yoksa velayet ve iştirak nafakası maddeleri düşer. Geriye kalan metin belirgin biçimde kısalır.
Madde 1: Boşanma. Taraflar TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı olarak boşanmayı kabul etmiştir.
Madde 2: Yoksulluk nafakası. Taraflar yoksulluk nafakası talebinden karşılıklı olarak feragat etmiştir.
Madde 3: Tazminat. Taraflar maddi ve manevi tazminat talebinden karşılıklı olarak feragat etmiştir.
Madde 4: Mal rejimi. Taraflar edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden doğan tüm taleplerden karşılıklı olarak feragat etmiştir. Tarafların üzerine kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar kendilerinde kalacaktır.
Madde 5: Ziynet. Taraflar ziynet eşyası ve ev eşyası konusunda birbirlerinden talepte bulunmamaktadır.
Madde 6: Soyadı. Davacı kadın evlenmeden önceki soyadını kullanacaktır.
Madde 7: Yargılama giderleri. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretleri taraflar üzerinde bırakılmıştır.
Hangi madde icra edilebilir, hangisi yeni dava gerektirir?
Protokolün gerçek sınavı, karşı taraf sözünü tutmadığında başlar. O anda tek soru şudur: elinizdeki kararla doğrudan icra takibi başlatabilir misiniz, yoksa yeni bir dava mı açmanız gerekir?
| Madde | Karşı taraf uymazsa | Dayanak |
|---|---|---|
| Nafaka (iştirak / yoksulluk) | Doğrudan ilamlı icra. Ayrıca ödemeyene tazyik hapsi istenebilir. | İİK m. 24 vd.; İİK m. 344 |
| Tazminat ve para alacakları | Doğrudan ilamlı icra | İİK m. 24 vd. |
| Ziynet eşyasının aynen teslimi | Doğrudan ilamlı icra (taşınırın teslimi) | İİK m. 24 |
| Çocuk teslimi ve kişisel ilişki | İcra dairesi değil, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü | Çocuk Koruma K. m. 41/A vd. |
| Tapu devri taahhüdü | Kararda açık devir hükmü varsa tescil; yoksa tapu iptali ve tescil davası | TMK m. 705, 716 |
| Protokolde yazan ama karara geçmeyen madde | İcra edilemez. Alacak davası açmak gerekir. | HMK m. 297 |
İki satır özellikle dikkat ister. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının icrası 2021’de değişti: 7343 sayılı Kanun İcra ve İflas Kanunu’nun 25, 25/a ve 25/b maddelerini yürürlükten kaldırdı, işi Çocuk Koruma Kanunu m. 41/A ve devamına taşıdı. Artık icra dairesine değil, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurulur.
Son satır ise protokol yazımındaki en sinsi tuzağı gösterir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, protokolün tasdik edilmesinin yetmeyeceğini, hükümlerinin karar fıkrasına aktarılması gerektiğini belirtmiştir (E. 2009/17648, K. 2010/19842). Duruşma çıkışında gerekçeli kararı okuyun: protokolde olup kararda olmayan bir madde varsa, o madde sizin için icra edilemez hâle gelmiştir.
Hâkim anlaşmalı boşanma protokolünü değiştirebilir mi?
Evet, fakat tek başına değil. TMK m. 166/3 hâkime “gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir” yetkisi verir; aynı fıkra devam eder: “Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.”
Yani hâkim resen düzeltip kararı yazamaz. Değişikliği duruşmada önerir, taraflar kabul ederse boşanmaya hükmeder. Kabul etmezlerse hâkim davayı reddeder ya da dosya çekişmeli boşanmaya döner. Yargıtay bu ilkeyi 2. Hukuk Dairesi’nin E. 2005/6126, K. 2005/7139 sayılı kararında ortaya koymuştur.
Hâkimin müdahale ettiği tipik durumlar şunlardır:
- Çocuğun üstün yararına aykırılık. Velayet düzenlemesi veya kişisel ilişki takvimi çocuğun yararını zedeliyorsa hâkim değiştirir.
- Çocuk nafakasından feragat. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; anne veya baba onun adına feragat edemez. Hâkim bu maddeyi kabul etmez.
- Şarta bağlı hüküm. Boşanmanın veya bir maddenin gelecekteki bir olaya bağlanması geçersizdir. Anılan 2005 tarihli karar da bu yöndedir.
- Aşırı cezai şart. Protokole konan fahiş cezai şartı hâkim indirir ya da tümüyle çıkarır.
- Belirsiz miktar. Tutarı yazılmamış nafaka veya tazminat maddesini hâkim tamamlatır.
Duruşmada hâkim ne sorar?
Anlaşmalı boşanma duruşması genellikle on dakikadan kısa sürer. Hâkim önce kimlik tespiti yapar, ardından her iki eşe ayrı ayrı şu soruları yöneltir:
- Boşanmak istiyor musunuz?
- Protokolü okudunuz mu, içeriğini biliyor musunuz?
- Protokoldeki imza size mi ait?
- Bu iradeyi baskı altında kalmadan mı açıklıyorsunuz?
- Velayet, nafaka ve tazminat konusundaki düzenlemeyi kabul ediyor musunuz?
Cevaplardan biri tereddütlü çıkarsa hâkim duruşmayı erteler. En sık görülen aksama şudur: eşlerden biri “kabul ediyorum ama nafaka biraz yüksek oldu” der. Bu cümle anlaşmanın tam olmadığını gösterir ve dosya çekişmeliye döner. Protokolü duruşmadan önce oturup birlikte okumanız, o yüzden usul değil, strateji meselesidir.
Anlaşmalı boşanma protokolünden dönmenin dört aşaması
Fikir değiştirme ihtimali sandığınızdan geniş bir pencerede mümkündür. Ancak sonuçları aşamaya göre sertleşir.
Aşama 1: İmzadan sonra, duruşmadan önce. Protokol henüz hüküm doğurmadığı için serbestçe vazgeçebilirsiniz. Karşı tarafa yazılı bildirim yapmanız yeterlidir.
Aşama 2: Duruşmada. Hâkim huzurunda “kabul etmiyorum” demeniz dosyayı çekişmeliye çevirir. Mahkeme taraflara dilekçe ve delil sunma imkânı tanır. İspat yükü de bu anda tamamen değişir; hangi kayıtların mahkemede kullanılabileceğini boşanma davasında dijital delillerin hukuka uygunluk sınırı başlıklı yazıda ayrıntılı ele aldım.
Aşama 3: Karardan sonra, kesinleşmeden önce. Bu aşamada da dönebilirsiniz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kararın kesinleşmesine kadar eşlerin bu yöndeki irade beyanından dönmesini engelleyen bir yasal hüküm bulunmadığına karar vermiştir (E. 2017/2-1941, K. 2019/475, 18.04.2019). İstinaf yoluna başvurmanız yeterlidir; dosya çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder.
Aşama 4: Kesinleşmeden sonra. Kapı büyük ölçüde kapanır. Yalnızca irade sakatlığı (hata, hile veya korkutma) varsa yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilebilir. İspat yükü ağırdır ve süre sınırlıdır.
Hangi maddeler sonradan değişir, hangileri kesindir?
Boşanma kesinleştikten sonra protokolün her maddesi aynı katılıkta değildir. Ayrımı, hükmün kimin hakkını koruduğu belirler.
| Madde | Sonradan değişir mi? | Nasıl |
|---|---|---|
| İştirak nafakası | Evet | Nafaka artırım veya azaltım davası (TMK m. 176/4). Çocuğun ihtiyacı ve ödeyenin gücü değişmişse. |
| Yoksulluk nafakası | Evet | Aynı hüküm. Alacaklının yeniden evlenmesi veya fiilen evli gibi yaşaması hâlinde kaldırılır (TMK m. 176/3). |
| Velayet | Evet | Velayetin değiştirilmesi davası. Ölçüt yalnızca çocuğun üstün yararıdır. |
| Kişisel ilişki | Evet | Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davası (TMK m. 183). |
| Maddi ve manevi tazminat | Hayır | Kesinleşmiş alacaktır. Feragat edildiyse geri alınamaz. |
| Mal rejimi tasfiyesi | Hayır | Feragat kesindir. Ancak protokolde hiç düzenlenmediyse ayrıca dava açılabilir. |
| Soyadı | Sınırlı | TMK m. 173 uyarınca ayrı dava gerekir. |
Mal rejimi satırı özel bir not hak ediyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın fer’i niteliğinde olmadığına, dolayısıyla protokolde yer almasının zorunlu olmadığına karar vermiştir (E. 2010/2-96, K. 2010/106, 24.02.2010). Bunun iki yüzü var: protokolde yazmasa da hakkınız kaybolmaz, fakat “hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır” gibi genel bir feragat cümlesi yazdıysanız hakkınız kaybolur.
Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlarken yapılan yedi hata
- Miktar yazmadan nafaka maddesi kurmak. Tutarsız nafaka icra edilemez, hâkim de tamamlatır.
- Çocuk nafakasından feragat etmek. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; ebeveyn onun adına vazgeçemez.
- Kişisel ilişkiyi takvimsiz bırakmak. “Uygun zamanlarda” ifadesi, teslim gününde uyuşmazlığa dönüşür.
- Genel feragat cümlesi kullanmak. “Birbirimizden hiçbir hak ve alacağımız kalmamıştır” cümlesi mal rejimi alacağınızı da siler.
- Tapu devrini süresiz taahhüde bağlamak. Devir için gün sayısı yazmazsanız icra takibinde muacceliyet tartışması çıkar.
- Protokolü karara geçirtmemek. Gerekçeli kararı okumadan dosyayı kapatmak, en pahalı hatadır.
- Aile konutu şerhini unutmak. Konut karşı taraf adına kayıtlıysa devir tamamlanana kadar TMK m. 194 şerhi koruma sağlar.
Masraflar ve süreler: anlaşmalı boşanma protokolü ne kadar tutar?
Harç ve masraf kalemleri 2026 için şöyledir. Tutarlar, Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile maktu harçlara uygulanan %18,95 artışa dayanır.
| Kalem | 2026 tutarı | Açıklama |
|---|---|---|
| Başvurma harcı (aile mahkemesi) | 732,00 TL | Dava açılırken peşin |
| Karar ve ilam harcı (maktu) | 732,00 TL | Boşanma konusu para ile ölçülemez |
| Vekâlet suret harcı | 104,00 TL | Avukatla takipte |
| Vekâlet pulu | 164,00 TL | Avukatla takipte |
| Gider avansı | ≈2.500,00 TL | Tebligat ve müzekkere giderleri; mahkemeye göre değişir |
| Yaklaşık toplam | ≈4.200 TL | Avukatlık ücreti hariç |
Süre tarafında tablo şudur: mahkeme, dava dilekçesini aldıktan sonra duruşma gününü kendi iş yüküne göre üç ilâ sekiz hafta sonrasına verir. Duruşma tek celsede biter. Gerekçeli karar yazılıp taraflara ulaşana kadar iki ilâ altı hafta geçer. Tebliğden sonra iki haftalık istinaf süresi geçince karar kesinleşir. Toplamda iki ilâ dört ay makul bir beklentidir.
Süreyi kısaltmanın tek meşru yolu, duruşmadan sonra her iki tarafın istinaf hakkından feragat dilekçesi vermesidir. Bu durumda gerekçeli kararın tebliğini beklemeden kesinleşme sağlanır.
Sıkça sorulan sorular
Hayır. Kanun protokol için noter onayı aramaz. Aranan tek şekil şartı, her iki eşin ıslak imzasıdır. Noter onayı belgeye ek bir hukuki güç de kazandırmaz; protokolü bağlayıcı kılan tek şey hâkimin onayı ve hükmün karar fıkrasına geçirilmesidir.
Yazılabilir. Metnin bilgisayarda hazırlanması zorunlu değildir. Ancak el yazısında okunaklılık ve sonradan ekleme tartışması riski doğar. Bu yüzden uygulamada protokol bilgisayarda yazılır, her sayfası taraflarca ayrı ayrı imzalanır veya paraflanır.
Değildir. TMK m. 166/3 evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasını arar ve bu şart kamu düzenindendir. Taraflar anlaşarak bu süreyi aşamaz. Bir yıl dolmadan boşanmak isteyen eşler ancak çekişmeli dava açabilir; süre dolduktan sonra dosya anlaşmalıya çevrilebilir.
Bizzat katılmak zorunludur. Hâkimin tarafları kendisi dinleyip iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir. Vekilin beyanı bu şartı karşılamaz. Yurt dışındaki eş için istinabe yolu kullanılabilir, ancak bu yol süreci birkaç ay uzatır.
Zorunlu değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın fer'i niteliğinde olmadığına karar vermiştir. Protokolde yer almazsa hakkınız kaybolmaz, ayrıca dava açabilirsiniz. Ancak "hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır" gibi genel bir feragat yazarsanız bu hakkı da kapsar.
Edilebilir. Yoksulluk nafakası eşin kendi hakkı olduğu için ondan vazgeçebilir. Feragatin protokolde açıkça yazılması gerekir; sessiz kalmak feragat sayılmaz. Feragat kesindir, boşanma kesinleştikten sonra aynı evlilik nedeniyle yeniden yoksulluk nafakası istenemez.
Edilemez. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır, anne veya baba onun adına bu haktan vazgeçemez. Böyle bir madde gören hâkim protokolü kabul etmez ve değişiklik önerir. Çocuk ergin olduktan sonra kendi adına feragat edebilir.
Artırılabilir. TMK m. 176/4 uyarınca tarafların mali durumu değiştiğinde veya hakkaniyet gerektirdiğinde nafaka artırılır, azaltılır ya da kaldırılır. Protokolde artış ölçütü yazılıysa ayrıca dava açmadan bu ölçüt uygulanır; yazılı değilse nafaka artırım davası gerekir.
Değiştirilebilir. Velayet hiçbir zaman kesin hüküm oluşturmaz; ölçüt yalnızca çocuğun üstün yararıdır. Koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi davası açılır. Aynı şekilde kişisel ilişki takvimi de TMK m. 183 uyarınca yeniden düzenlenebilir.
Para alacakları için doğrudan ilamlı icra takibi başlatılır: nafaka, tazminat ve ziynet alacağı böyledir. Nafakayı ödemeyen hakkında tazyik hapsi de istenebilir. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki ise 2021'den bu yana icra dairesinde değil, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğünde yürütülür.
İcra edilemez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, protokolün tasdikinin yetmediğini, hükümlerinin karar fıkrasına aktarılması gerektiğini belirtmiştir. Gerekçeli kararı aldığınızda her maddeyi satır satır kontrol edin; eksik varsa iki hafta içinde tavzih isteyin veya istinafa başvurun.
Boşanma şarta bağlanamaz. Yargıtay, kararın kesinleşmesini tarafın inisiyatifine bırakan protokol maddelerini geçersiz saymıştır. Protokole cezai şart konabilir, ancak hâkim fahiş gördüğü cezai şartı indirir veya tümüyle çıkarır.
Bundan sonra ne yapmalısınız?
Protokolü yazmadan önce iki liste çıkarın. Birincisi, üzerinize ve eşinize kayıtlı tüm malvarlığı: tapu, araç, banka hesabı, şirket payı, bireysel emeklilik. İkincisi, ortak borçlar: kredi, kredi kartı, kefalet. Protokolde adı geçmeyen kalem, sonradan tartışma konusu olur.
Sonra üç sayıyı netleştirin: iştirak nafakası tutarı, artış ölçütü ve devir işlemleri için gün sayısı. Bu üçü belirsiz kaldığı sürece metniniz sözleşme değil, niyet beyanıdır.
Duruşma günü protokolün ıslak imzalı iki nüshasını yanınıza alın. Karar çıktıktan sonra gerekçeli kararı bekleyin ve protokoldeki her maddenin hüküm fıkrasında yer alıp almadığını satır satır kontrol edin. Eksik varsa tebliğden itibaren iki hafta içinde tavzih talep edin veya istinafa başvurun. O iki hafta geçtiğinde eksik madde artık kâğıt üzerinde kalır.
Yazar: Sefa Satan, Avukat Son güncelleme: 18 Ağustos 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları içinde değerlendirilir. Kişisel durumunuza ilişkin karar almadan önce bir avukata danışmanız gerekir.